Obchody 100 lecia Biłgorajskiej Orkiestry Dętej im. Czesława Nizio

17 października, godz. 16.00, BCK, wstęp wolny


 

Otwarcie wystawy Jubileuszowej- 17 października, godz. 16.00, Galeria BCK, wstęp wolny

Koncert Jubileuszowy- 17 października, godz. 17.00, sala widowiskowa BCK, wstęp wolny

 

Obchody Jubileuszu rozpoczną się o godz. 16.00 otwarciem wystawy fotograficznej, na której zaprezentowane zostaną archiwalne fotografie i pamiątki związane z zespołem. Większość z nich nie była nigdy wcześniej udostępniana publicznie. Najstarsze zaś pochodzą z lat międzywojennych. O godz. 17.00 rozpocznie się Koncert Jubileuszowy z udziałem Jubilata. Koncert połączony będzie z projekcją multimedialną na temat historii zespołu.

 

 

Orkiestra dziś

Obecnie zespół działa pod skrzydłami Biłgorajskiego Centrum Kultury zrzeszając w swych szeregach muzyków amatorów różnych zawodów, w wieku od kilkunastu do przeszło 80 –lat.  Najstarszy orkiestrant ma 84 lata. Do orkiestry należy młodzież szkolna, studenci, aktywni zawodowo i seniorzy. Zespół regularnie spotyka się na próbach w Biłgorajskim Centrum  Kultury pracując nad repertuarem, podnosząc umiejętności muzyczne i czerpiąc przyjemność ze wspólnego muzykowania. Orkiestra wykonuje rozmaite gatunki muzyczne, począwszy od muzyki liturgicznej, poprzez przeboje muzyki poważnej, a skończywszy na szeroko rozumianej muzyce rozrywkowej. Zespół co roku uświetnia wszelkie święta państwowe, religijne i patriotyczne orgaznizowane na terenie miasta. Rokrocznie jest też organizatorem i gospodarzem Przeglądów Orkiestr Dętych.

W jubileuszowym 2011r.  z okazji 90 – lecia działalności artystycznej orkiestra nagrodzona została Medalem Wojewody Lubelskiego, a trzej najstarsi stażem członkowie orkiestry, panowie: Franciszek Skura, Jan Kukiełka i Stanisław Ludwik otrzymali od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Brązowe Medale Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Dyrygent Henryk Nizio uhonorowany został przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Złotym Krzyżem Zasługi. Wręczono również nagrody od Marszałka Województwa Lubelskiego, władz samorządowych i delegacji zaprzyjaźnionych zespołów.  

Pod koniec 2018 roku  na zasłużoną emeryturę odszedł wieloletni dyrygent orkiestry Henryk Nizio a pałęczkę po nim przejęli związani z orkiestrą instruktorzy BCK. Funkcję kapelmistrza objął Paweł Stelmach- mgr sztuki, absolwent Wydziału artystycznego UMCS, instrumentalista i jednocześnie dyrygent Chóru Męskiego Ziemi Biłgorajskiej „Echo”.Wspomaga go Sławomir Niemiec- instruktor muzyki, multiinstrumentalista, kulturoznawca, dr nauk humanistycznych UMCS.

 

Trochę historii

Początki zespołowego muzykowania na instrumentach dętych na terenie Biłgoraja sięgają 1902 roku, kiedy to powstaje Ochotnicza Straż Pożarna powołana przez pierwszego komendanta Jana Głogowskiego. On też w 1905 roku założył 12 osobową orkiestrę dętą, którą jako kapelmistrz dyrygował do roku 1914, czyli do wybuchu I wojny światowej. Orkiestra dawała liczne publiczne koncerty muzyki tanecznej, pełniąc przez to funkcję instytucji kulturotwórczej i usługowej.

Za oficjalną datę powstania Biłgorajskiej Orkiestry Dętej przyjmuje się rok 1921, kiedy to w trzy lata po odzyskaniu niepodległości rezerwista z armii carskiej, kapelmistrz 13 Pułku Kozaków Piotr Błacha powołuje 14 osobowy zespół dęty. Orkiestra po rozbudowie w 1926 roku liczyła od 18 do 20 członków i uświetniała swoimi występami rozmaite lokalne uroczystości. Zespół ciągle ewoluował, a kierownictwo przejmowali kolejni dyrygenci: Michał Łyp, Jan Działo, Władysław Sokołowski, Józef  Żelański i Wachmistrz Wojska Polskiego Piotr Jakubczyk, dzięki któremu podniósł się znacznie muzyczny poziom orkiestry. Historia biłgorajskiego zespołu w dużym stopniu uzależniona była od licznych przemian politycznych i społecznych, z takiego też powodu w czasie okupacji hitlerowskiej orkiestra przestaje istnieć (11 września 1939r. podczas ogromnego pożaru spaleniu uległy instrumenty i sprzęt).

         Po wojnie orkiestra wznawia działalność (w 1947 roku) już pod patronatem Związku Cechów w Biłgoraju, a następnie zostaje włączona do Powszechnej Organizacji Służby Polsce. Po reorganizacji tej instytucji w 1965 roku orkiestrą zaopiekowała się Włosiankarska Spółdzielnia Pracy, a następnie w 1966 roku Zarząd Dróg Lokalnych. W tym czasie zespół znacznie się rozwinął, zakupiono nowe instrumenty i akcesoria. Przybyło też wielu nowych, młodych członków. W tych latach funkcje dyrygentów pełnią kolejno: Adam Chyl, Piotr Jakubczyk, Stefan Janiszewski i Franciszek Zygmunt.

          W 1973 roku decyzją Naczelnika Powiatu orkiestra przeszła pod patronat Powiatowego Domu Kultury, od 1975 roku Biłgorajskiego Domu Kultury, gdzie dzięki licznym dotacjom zadbano o jej dalsze wyposażenie. W tym samym roku kapelmistrzem zespołu zostaje Czesław Nizio - człowiek niezwykle oddany muzyce. Jego kierownictwo daje największy rozwój ilościowy i jakościowy w dotychczasowej historii orkiestry. Dzięki zaangażowaniu nowego dyrygenta skład zespołu zwiększa się niemal trzykrotnie i liczy ponad 50 muzyków i kilkunastu uczniów. Orkiestra nawiązuje i rozwija kontakty z zespołami z kraju i z zagranicy, czego owocem są liczne koncerty w całej Polsce, a także wielokrotne wyjazdy na Ukrainę i na Węgry. Uwidacznia się też kulturalna działalność organizatorska kapelmistrza jak i zespołu. W 1983 roku orkiestra organizuje I Międzywojewódzki Przegląd Orkiestr Dętych, w którym uczestniczą najlepsze orkiestry z południowo-wschodniej Polski i z zagranicy. Impreza kontynuowana jest w kolejnych latach i cieszy się zainteresowaniem wśród lokalnej publiczności jak i zespołów orkiestrowych. Po ponownym wznowieniu w 2007 Przegląd Orkiestr Dętych na stałe wpisuje się w kalendarz kulturalny Biłgoraja. Zespół w tym czasie bierze również aktywnie udział w konkursach i festiwalach orkiestr dętych regionu lubelskiego zdobywając czołowe nagrody. Pasmo sukcesów i rozwoju zespołu zostaje nagle przerwane w 1999 roku. W okresie zawirowań wokół biłgorajskiej kultury orkiestra  opuszcza Biłgorajskie Centrum Kultury, jak większość zespołów artystycznych, jednak nie zawiesza działalności i gra dalej. Próby odbywają się w budynku Państwowej Straży Pożarnej dzięki przychylności ówczesnego starosty biłgorajskiego Czesława Małyszka. W 2003 roku Orkiestra powraca pod skrzydła Biłgorajskiego Centrum Kultury. Ten sam rok przynosi też smutne wydarzenia dla zespołu i biłgorajskiej kultury. Umiera Czesław Nizio. Po pożegnaniu wieloletniego kapelmistrza orkiestra przyjmuje jego imię, a pałeczkę dyrygencką po bracie przejmuje Henryk Nizio, który pełni tą funkcje do końca 2018 roku. Od 2019 roku orkiestrę prowadzą instruktorzy BCK- Paweł Stelmach i  Sławomir Niemiec.

        Historia Biłgorajskiej Orkiestry Dętej im. Czesława Nizio uzależniona była od licznych przemian politycznych i społecznych w naszym kraju. Z tego też powodu często zmieniały się instytucje patronujące zespołowi. Jednak dzięki zaangażowaniu dyrygentów i ciężkiej pracy jej członków, zespół konsekwentnie opierał się przeciwnościom losu. Od 1973 roku, od kiedy to prowadzona jest statystyka, orkiestra dała ponad 1000 występów, a w jej działalności uczestniczyło kilkaset osób, które często właśnie tutaj rozpoczynały swoją przygodę z muzyką.

 

 

 

» powrót

17 października 2021Godz.16:00